Happy Friendship Day! (8)

Mleko to niezwykle ważny pokarm dla dziecka. Nie da się tego ukryć! Jesteśmy ssakami, zaczynamy nasze życie po tej stronie brzucha od mleka i przez długi czas to ono dostarcza nam zdecydowanie najważniejszych składników odżywczych. Absolutnym hiciorem wśród wszystkich rodzjaów mleka jest oczywiście mleko matki. Lista jego zalet jest tak długa, że możnaby napisać o tym niejedną książkę. A nadal nie wiemy o tym mleku jeszcze wszystkiego! Jednak przychodzi taki moment, że szukamy alternatywy i zastanawiamy się, jakie mleko podać dziecku.


Na początek kilka faktów porządkujących dyskusję:

Absolutnie najlepszym pokarmem dla niemowlaka jest mleko mamy. Do końca 6. miesiąca życia mleko mamy powinno być jedynym pokarmem dla dziecka. Do końca 1. roku życia mleko (matki lub mieszanka) jest podstawowym pokarmem (choć od 6. miesiąca podajemy również stałe pokarmy)

WHO zaleca karmienie piersią do ukończenia przez dziecko drugiego roku życia i dłużej

Jeżeli kończysz karmienie piersią przed ukończeniem przez dziecko 1. roku życia, powinnaś wprowadzić do jego diety mieszankę mlekozastępczą

Mieszanka mlekozastępcza nie jest niezbędna do prawidłowego żywienia dzieci w wieku 1-3 lat i nie ma przewagi nad innymi produktami zawartymi w normalnej diecie spełniającej podstawowe wymagania żywieniowe małych dzieci

Jeżeli karmisz piersią 3-4 razy dziennie, to nie ma konieczności wprowadzania żadnego innego mleka do diety Twojego dziecka (1,2,3)


TŁO FACEBOOK (69)

Dużo informacji na temat mleka w diecie dzieci znajdziesz też na moich nagraniach dostępnych na FB

CZY DZIECKU POTRZEBNE JEST MLEKO?

JAKIE MLEKO WYBRAĆ DLA DZIECKA?

PO CO DZIECKU W OGÓLE MLEKO? 

Do roku niezbędne.

Po roczku – mleko mamy wskazane. MM zbędne, choć w niektórych przypadkach przydatne.

A krowie, roślinne lub kozie?

Generalnie niepotrzebne. Tak, Twoje dziecko może żyć i nie pić mleka. To takie skojarzenie jak z zupkami – przecież niemowlę „musi” jeść zupki! Przecież kilkulatek „musi” pić mleko. Nie musi…

Ale może 🙂 


 

TŁO FACEBOOK (69)


ZALETY MLEKA: 

  • jest wygodnym, lubianym przez dzieci pokarmem
  • dobre źródło białka, wapnia, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach
  • jest dość gęste energetycznie, łatwo więc nim „podbić” kaloryczność diety dzieci, które tego potrzebują
  • jest częstym składnikiem naszej diety, więc dlaczego nie podawać go dzieciom?
  • pomaga urozmaicić i zbilansować dietę (pomyśl o wszystkich owsiankach, płatkach, naleśnikach, placuszkach i budyniach!)

Dlatego zazwyczaj szukamy jakiegoś mleka, które chcemy podać naszemu dziecku.

PAMIĘTAJ! Dziecko nie musi pić mleka. Może je jeść! Dodaj je do owsianki, naleśników, wykorzystaj przetwory mleczne

Obecnie wiele jest kontrowersji związanych z piciem i spożywaniem mleka krowiego. Nie będę się tu rozwlekać, jeśli chcesz z niego rezygnować (z powodów zdrowotnych, moralnych, ekologicznych itp.), możesz to zrobić! Ale pamiętaj, że nie ma dowodów naukowych na to, że regularne spożywanie mleka krowiego i przetworów w ramach różnorodnej diety zwiększa ryzyko chorób, nowotworów, nadwagi, osteoporozy, obniża odporność, zaśluzawia organizm, czy robi cokolwiek niedobrego (4). 

jenn-evelyn-ann-112980-unsplash-min

Często mamy zastępują je mlekiem roślinnym, często domowym. Nie musi to być coś złego, ale musimy robić to świadomie. Rezygnując z mleka krowiego (i przetworów) w diecie dziecka, musimy wiedzieć, czego w tej diecie może zabraknąć i jak tą dietę zbilansować.

CZEGO OCZEKUJEMY PO MLEKU KROWIM? 

Mleko (w domyśle zwierzęce), jest dla dziecka źródłem przede wszystkim:

  • białka
  • wapnia
  • kalorii
  • bakterii probiotycznych (fermentowane przetwory mleczne)

Niestety napoje roślinne ze swej natury są ubogie zarówno w białko jak i wapń. 

O ile o białko w diecie małych dzieci (i dużych i dorosłych) raczej martwić się nie musimy, bo jemy go zazwyczaj za dużo, to wapń jest ogromnie ważnym składnikiem dla naszego zdrowia, wzrostu i rozwoju. W zachodniej diecie to właśnie mleko krowie i przetwory są podstawowym źródłem wapnia.

Oczywiście można zbilansować dietę dziecka nie korzystając z mleka krowiego i przetworów. Ale wymaga to uważności i dbania o skład diety

POZNAJ NAJLEPSZE ŹRÓDŁA WAPNIA W DIECIE

Domowy napój migdałowy (a migdały są całkiem niezłym źródłem wapnia) dostarcza w szklance ok. 30-40 mg wapnia. Mleko krowie w tej samej ilości ok. 240 mg wapnia. Jest różnica, prawda?

Zatem jeśli rezygnujesz z mleka krowiego w diecie Twojego dziecka, rób to świadomie i świadomie szukaj innych źródeł wapnia.

Porównajmy sobie zatem na szybko różne rodzaje mleka, tak byś miała taką podstawową bazę wiedzy na temat mleka. Na początek zachęcam Cię do pobrania i wykorzystania tabeli porównującej wartość odżywczą różnych rodzajów mleka. Niektóre wartości nie są dokładne, mogę różnić się w zależności od producenta mleka, ale są to średnie zawartości różnych składników odżywczy w mleku. 

WARTOŚĆ ODŻYWCZA MLEKA ZWIERZĘCEGO I ROŚLINNEGO

wartość odżywcza mleka zwierzęcego i roślinnego

POBIERZ TABELĘ W FORMACIE PDF

MLEKO KROWIE

  • dzieci w wieku 1-3 lat nie powinny wypijać dziennie więcej niż 500 ml mleka krowiego (łącznie z przetworami z tego mleka). Oznacza to, że dzieci w tym wieku mogą spożywać 2-3 porcje nabiału dziennie
  • dzieciom do 2. roku życia należy podawać wyłącznie mleko pełne
  • mleko krowie i przetwory są bardzo dobrym źródłem wapnia w diecie dzieci i dorosłych
  • mleko krowie nie może do końca 1. roku życia zastąpić mleka matki i mieszanki mlekozastępczej, nie powinno być podstawowym płynem dla dziecka, może natomiast pojawić się jako niewielki składnik dania
  • mleko krowie jest źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych, których nadmierne spożycie przyczynia się do rozwoju m.in. chorób układu krążenia
  • jest ubogie w żelazo, spożywane w nadmiarze przez małe dzieci może sprzyjać rozwojowi anemii (poczytaj o anemii i żelazie w diecie dzieci)
  • dzieciom nie należy podawać mleka surowego (niepasteryzowanego)
  • najlepiej wybieraj mleko krowie tzw. mikrofiltrowane (poddane niskiej pasteryzacji). Znajdziesz je w sklepie pod nazwą „mleko świeże”

milk

MLEKO KOZIE

  • nie należy podawać go dzieciom do końca 1. roku życia (1)
  • ze względu na duże zagęszczenie składników odżywczych nie jest polecane w diecie małych dzieci. Można je podawać, jednak nie w dużych ilościach
  • bardzo duża zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych
  • mniejsza zawartość laktozy

MLEKO ROŚLINNE

  • nie jest dobrym naturalnym źródłem wapnia
  • zawiera mniejsze ilości białka w porównaniu do mleka zwierzęcego
  • zawiera znacznie mniej nasyconych kwasów tłuszczowych
  • nie zawiera laktozy, zawiera mniej cukrów prostych
  • jest źródłem niewielkich ilości błonnika
  • może być cennym źródłem innych składników odżywczych, polifenoli, antyoksydantów
  • gotowe mleko roślinne może zawierać dodatek m.in. cukrów prostych, zagęstników, emulgatorów, tłuszczy roślinnych, aromatów itp. Czytaj skład!

Jeżeli chcesz lub musisz zastąpić mleko krowie roślinnymi alternatywami, skorzystaj z tych porad: 

  • wybieraj mleko roślinne wzbogacone w wapń
  • wapń jest najlepiej przyswajalny z mleka sojowego wzbogaconego
  • przed wykorzystaniem mleka każdorazowo wstrząśnij opakowaniem (wapń opada na dno)
  • wybieraj mleko wzbogacone o węglan wapnia
  • podawaj dziecku również inne źródła wapnia
  • dbaj o odpowiednią podaż białka w diecie dziecka
Mleko sojowe wzbogacone w wapń zostało uznane przez AAP za jedyne mleko, które może być spożywane jako ekwiwalent mleka krowiego. (5)
1 szklanka mleka sojowego wzbogaconego = 1 szkl. mleka krowiego (mniej więcej pod względem wartości odżywczej)

UWAGA! Mleko ryżowe jest niewskazane w diecie dzieci do 5. roku życia! => Przeczytaj ARSEN

tlo_glowne


To chyba najważniejsze informacje, jakie musisz poznać o mleku w diecie dzieci 🙂 Nie wyczerpałam temat… to chyba oczywiste. Jeśli masz pytania, pisz w komentarzu 🙂

Chcę Ci również powiedzieć, że naprawdę napracowałam się nad tym wpisem. Będę zatem wdzięczna, jeśli uważasz, że ten wpis jest przydatny, podziel się nim ze znajomymi i koniecznie odwiedź mnie również FB


Źródła:

1.  Zasady żywienia zdrowych niemowląt  PTGHiŻD 2014

2. WHO feeding and nutrition of infants and young children 2003

3. Karmienie Piersią. Stanowisko PTGHiŻD Standardy medyczne Pediatria 1/2016

4. Thorning TK, Raben A, Tholstrup T, Soedamah-Muthu SS, Givens I, Astrup A. Milk and dairy products: good or bad for human health? An assessment of the totality of scientific evidence. Food Nutr Res. 2016;60(1):32527

5. How well do plant based alternatives fare nutritionally compared to cow’s milk?, Journal of Food Science and Technology, January 2018, Volume 55

6.https://www.thh.nhs.uk/documents/_Patients/PatientLeaflets/paediatrics/allergies/PI308_Calcium_VitD_Sept16.pdf